گرمای بدن در ورزش

در حین فعالیت های استقامتی حتی در هوای معمول ، درجه حرارت بدن از حالت نرمال(37 درجه) به حدود 40 درجه سانتی‌گراد می‌رسد، هوای گرم و مرطوب یا فعالیت خیلی شدید و یا پوشیدن لباس‌های گرم در حین ورزش ، دما را به راحتی به 5/40 درجه سانتی‌گراد خواهد رساند. در این دما ، گرمای زیاد باعث از بین رفتن سلول‌های مغزی می‌شود. در این شرایط علائمی مثل ضعف شدید ، از پای افتادن ، سردرد و سرگیجه ، تهوع و استفراغ ، عرق زیاد، تیرگی شعور، حالت گیجی و تلوتلو خوردن و کلا پس و بیهوشی بروز می‌کند. مجموعه علائم فوق گرمازدگی نامیده می‌شود و چنانچه سریعاً تشخیص و درمان نشود باعث مرگ خواهد شد. در دمای بالا مکانیسم تنظیم حرارت بدن از کار افتاده و از طرفی گرمای زیاد باعث افزایش تبادلات شیمیایی داخل سلولی شده و خود به خود گرمای بیشتری تولید می‌نماید.

درمان گرمازدگی

درمان گرمازدگی پایین آوردن سریع حرارت بدن است. بهترین راه ، خارج کردن کلیه البسه و پاشیدن آب به تمام سطوح بدن یا خیس کردن سطح بدن با پارچه در مقابل جریان وزش باد کولر یا پنکه است. تجربه نشان داده است که این کار باعث پایین آمدن سریع حرارت بدن می‌شود. در صورت امکان فرو کردن بدن در آب حاوی تکه های یخ نیز موثر است.

آب و نمک بدن در حین ورزش

یک ساعت فعالیت استقامتی شدید در آب و هوای گرم و مرطوب ممکن است باعث کاهش وزن بدن ، در حدود 5/2 تا 5 کیلوگرم شود که اصولاً تمام آن در اثر دفع عرق ایجاد می‌شود ، دفع عرق به میزانی که منجر به 3 درصد کاهش وزن شود ، باعث کاهش بازدهی جسمانی شده و کاهش سریع وزن به میزان 5 الی 10 درصد باعث ایجاد کرامپ‌های عضلانی ، تهوع و سایر عوارض خواهد شد. بنابراین جایگزینی مایعات از دست رفته الزامی است.

جایگزینی نمک و پتاسیم

تعریق باعث دفع مقدار زیادی نمک (کلرو سدیم) می‌شود. به همین دلیل از دیرباز عقیده بر این بوده است که هنگام ورزش در آب و هوای گرم ، وررزشکاران باید از قرص‌های نمک استفاده کنند. از طرفی متأسفانه بعضاً مصرف زیاده از حد قرص‌های نمک باعث عوارض بیشتری می‌شود.

به علاوه چنانچه ورزشکار به مدت 1 تا 2 هفته در محیط گرم و مرطوب تمرین نماید، به تدریج نسبت به محیط جدید خو گرفته و عادت می‌کند. غدد عرق با محیط جدید سازش یافته و مقدار بسیار کمی نمک از طریق عرق ترشح می‌کنند . از نظر علمی در حین سازش تدریجی با محیط، غدد فوق کلیوی هورمون آلدوسترون ترشح نموده و این هورمون باعث جلوگیری از دفع نمک از طریق عرق و ادرار می‌شود، ولی دفع پتاسیم را از طریق ادرار و عرق افزایش می‌دهد.
نتیجه اینکه پس از عادت کردن به ورزش در آب و هوای گرم و مرطوب بیشتر احتیاج به جایگزینی پتاسیم دفع شده است تا کلروسدیم و بهترین راه جایگزینی آن نیز مصرف آب میوه (به علت داشتن مقدار کافی پتاسیم) است.